Türkiye ile Almanya arasında imzalanan işgücü anlaşmasının 65. yılı, genç işçilerin zorlu koşullarda başlattığı göç hayatlarını yeniden gündeme taşıyor. Madenlerden makine tamirine, meslek eğitiminden aile kurmaya uzanan bu hikâyeler, göçün hem zorluklarını hem de kalıcı sonuçlarını gösteriyor.
Hasan Basri Kütük, Çorum Dodurga’da maden ocağında çalışırken sendikacılık faaliyetlerine katıldı ve işçi temsilcisi seçildi. Almanya’ya gitme fikrini, iş ararken tanıştığı iki arkadaşının anlattıklarıyla değiştirdi. İş ve İşçi Kurumu’na kaydolduktan sonra madenci olarak çağrıldı ve ilk işine Sachsen maden ocağında başladı.
Kütük’ün çalışma hayatı, 1989’da yeraltında gerçekleşen ağır bir kazayla değişti. Kömür yüklerini kaldıran zincirdeki arıza bacağının altında kalmasına yol açtı. Uzun bir hastane döneminin ardından protez kullanmadan yaşamayı tercih etti. Zorunlu emekli olmasına rağmen Türkiye’ye dönmedi ve çocuklarını Almanya’da büyüttü.
Almanya’da geçen 54 yılında Kütük, ülkenin sosyal haklarından yararlandığını ve kültürünü çocuklarına aktardığını belirtiyor. Aile çevresindeki ilişkilerin güçlü olduğunu, çocuklarının makine mühendisi, avukat ve endüstri mühendisi olmasını gururla anıyor.
Nami Tanrıöver ise meslek eğitimi için 1964’te yola çıktı. Duisburg’da eğitim aldıktan sonra Hamm’a gönderildi ve makine mühendisi oldu. Türkiye’deki madenlerde gördüğü güvenlik koşullarını Almanya’daki çalışma ortamıyla karşılaştıran Tanrıöver, iki ülke arasındaki farklılığa dikkat çekti.
Tanrıöver, Almanya’da kalmasından pişman olmadığını ve mesleğini madenlerde uygulama imkânı bulduğunu belirtiyor. Kütük ve Tanrıöver’in anlatımları, 65 yıl önce başlayan işçi göçünün farklı hikâyelerini ve Türk-Alman ilişkilerinde emeğin izlerini ortaya koyuyor.
Kaynak: Evrensel
