Depresyonun herkes tarafından aynı belirtilerle yaşanmadığını belirten bilim insanları, hastalığın uyku ve uyanıklık düzeniyle bağlantılı farklı bir görünümünü inceliyor. Bu tabloya sirkadiyen depresyon adı veriliyor.
Sidney Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, depresyon tanısı bulunan 10 binden fazla kişinin verileri analiz edildi. Yaklaşık 2 bin 600 kişide, katılımcıların dörtte birine yakınında sirkadiyen depresyon özellikleri görüldü.
Araştırma ekibine göre bu özellikler; uyku düzeninin belirgin biçimde değişmesi, normalden daha uzun süre uyuma ve uyanmaya rağmen yorgunluk yaşama ile geç yatıp geç kalkma eğilimiyle öne çıkıyor. Sirkadiyen ritmin 24 saatlik biyolojik saatin işleyişindeki aksaklıklarla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.
Belirtilerin görüldüğü kişilerde depresyon daha erken yaşlarda başlayabiliyor ve hastalık dönemleri daha ağır geçebiliyor. Mevsim değişikliklerinin de belirtiler üzerinde etkili olduğu ifade edildi.
Araştırmacılar, sirkadiyen ritmin düzenlenmesinin tedavi açısından önemli bir alan olabileceğini vurguluyor. Melatonin sistemi ve ışık terapisi gibi biyolojik saati hedefleyen yöntemlerin bazı hastalarda fayda sağlayabileceği düşünülüyor.
Bulgarın henüz ayrı bir klinik tanı veya kesin tedavi değişikliği anlamına gelmediği vurgulanıyor. Sirkadiyen depresyonun tanınması ve tedavi yaklaşımının netleşmesi için daha fazla araştırma gerekiyor. Sabahları uyanmakta zorlanma tek başına depresyon belirtisi sayılmıyor. Sürekli yorgunluk, uyku düzensizliği ve isteksizlik yaşayanların uzmana başvurması, tedavi görenlerin ise ilaçlarını doktorlarına danışmadan değiştirmemesi öneriliyor.
Kaynak: Karar
