Yeni bütçe yılında gündemin önemli başlıklarından biri emeklilerin maaş artışı oldu. Bütçe disiplinini gözetmek ve sosyal güvenlik sisteminde aktüeryal sürdürülebilirliği korumak kadar, sayısı her yıl artan emeklilerin yaşam standardını da korumak gerekiyor.
En düşük emekli aylığının belirli bir tabanda sabitlenmesi, kısa vadede sosyal devlet ilkeleri bakımından önemli bir koruma sağlıyor. Emekli gibi sabit geliri olanların satın alma gücünün korunması yalnızca sosyal bir önlem değil; makroekonomik dengenin ve iç talebin canlı kalması açısından da önem taşıyor.
Emekli maaşlarının güncellenmesinde taban maaş, refah payı ve seyyanen zam gibi farklı yöntemler üzerinde formüller tartışılıyor. Bu seçeneklerin artması, emeklilik sistemi için yeni ve sürdürülebilir bir yol haritası ihtiyacını da belirgin hâle getiriyor.
Emekliler için uygulanacak adımlarda aktüeryal denge ile sosyal adaletin birbirini tamamlayıcı olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Yüksek matrahtan uzun yıllar prim ödeyen ve prim gün sayısı fazla olan sigortalı ile tabandan prim ödeyen sigortalı arasında farklılaşma, prim ödeme motivasyonunu olumlu yönde değiştirebilir.
Tüm kesimlere yeknesek düşük aylık artışı yerine, başka geliri olmayan ve gerçekten dezavantajlı durumdaki emeklilerin gelir tamamlayıcı mekanizmalarla desteklenmesi daha etkili olabilir. Doğru kitleye ulaşmak ve gelir eksiklerini gidermek için etkili hedefleme yöntemleri kısa sürede sonuç verebilir.
Uzun vadede gelir adaletsizliğini ve yoksulluğu azaltacak adımların yanında bütçe ve aktüeryal denge için emeklilik reformu gibi yapısal düzenlemeler gerekiyor. Bu yaklaşım, sosyal devletin asgari şartlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Yeni Şafak
