İzmir Ekonomi Üniversitesi Afet Yönetimi ve Risk Azaltma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Gökhan Kılıç, kentteki aktif faylar ve yapı stokuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Olası depremlere karşı alınması gereken önlemler konusunda uyarılarda bulundu.
Balçova fayının bulunduğu bölgede konuşan Kılıç, kentin acilen kentsel dönüşüme girmesi gerektiğini savundu. 30 Ekim depreminin Samos Adası açıklarında meydana geldiğini, İzmir'de yıkılan 9 bina ve hayatını kaybeden 117 kişinin ise zemin yapısı etkileşimi nedeniyle yaşandığını belirtti. Depremin merkez üssünün tek başına belirleyici olmadığını, bilimin depremin zaman ve yeri konusunda kesin bilgi veremediğini ifade etti.
Kılıç, İzmir'deki binaların yüzde 50 civarının 1999 yılı ve öncesine ait olduğunu, ayrıca çok sayıda kaçak yapı bulunduğunu açıkladı. Bu nedenle binaların kentsel dönüşümle dönüştürülmesi veya güçlendirme projeleriyle sağlamlaştırılması gerektiğini vurguladı. Yapıların zemine uygunluğunun kontrol edilmesi ve yapı ömrü boyunca gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini bildirdi.
Türkiye'de 453 bin müteahhit bulunduğunu, bunların 300 bininin aktif olduğunu belirten Kılıç, yapı üretiminde etik ve denetim eksikliğinin deprem yıkımlarında önemli rol oynadığını savundu. Malzeme ve işçilik kurallarına uyulmaması, kâğıt üzerindeki yönetmeliklere rağmen yapıların hasarlı ya da yıkıcı sonuçlarla karşılaşmasına yol açabiliyor.
Japonya ve Şili'de depreme dirençli yapıların inşa edildiğini aktaran Kılıç, zemin yapı etkileşiminin sağlam yapı tasarımı açısından belirleyici olduğunu belirtti. 1999'dan bu yana yönetmeliklerin 5 kez değiştirildiğini hatırlatan Kılıç, kurallara uygun inşa edilen yapıların depremi hasarsız atlatabileceğini ifade etti.
İnsanların yapı sağlığı kontrollerini yaptırması gerektiğine dikkat çeken Kılıç, üniversite bünyesinde Dijital İkiz projesi üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Balçova'daki binaların dijital modelleri oluşturulurken kazısız teknolojiler, karot numuneleri ve mevcut proje bilgileri inceleniyor. Modeller, deprem sırasında binaların nasıl davranabileceğini ve hangi yapılarda müdahale gerektiğini belirlemek için geliştiriliyor.
Kaynak: Karar
