Omicron ailesinden türeyen XFG alt varyantı Brezilya’da yayıldı. Yüksek bulaşıcılığı dikkat çekerken, daha ağır hastalık tablosuna yol açtığına dair belirgin kanıt bulunmuyor. Prof. Dr. İftihar Köksal, varyantı ve Türkiye’deki olası riskleri değerlendirdi.
Brezilya kaynaklı 11 Kasım 2026 verilerine göre, 2026 yılının ilk 42 epidemiyolojik haftasında incelenen 2.199 genom dizisinin yaklaşık yüzde 90’u XFG ve alt soylarına aitti. Bu oran ülkedeki tüm vakaların yüzde 90’ı demek değil. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre XFG, Ekim 2026 başında küresel örneklerin yaklaşık yüzde 52’sini oluşturdu.
DSÖ, XFG’yi Takip Edilen Varyantlar kategorisinde izliyor. Mevcut veriler, diğer varyantlara kıyasla ek halk sağlığı riski göstermiyor. Brezilya’daki yüksek saptanma oranı, XFG’nin yayılım avantajı kazanmış olabileceğini gösteriyor. Artan bulaşıcılığın doğrudan daha ağır hastalık anlamına gelmediği, yatış ve ağır hastalık oranlarının izlenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Varyant yalnızca Brezilya’ya özgü değil; dünyanın farklı bölgelerinde dolaşımda bulunuyor. Uluslararası seyahatler ve yoğun insan hareketliliği nedeniyle Türkiye’de görülmesi veya yaygınlığının artması olası görülüyor. Mevcut veriler, XFG’nin yeni bir küresel sağlık acil durumu oluşturduğunu göstermiyor.
XFG’de önceki Omicron alt soyu dalgalarından belirgin farklı bir klinik tablo bildirilmedi. Bazı vakalarda alt solunum yolu enfeksiyonu ve zatürre gelişebiliyor; akciğerleri daha fazla etkilediğine dair güvenilir kanıt yok. Yaşlılar, bağışıklığı baskılanmış kişiler ve kronik hastalığı bulunanlar risk taşıyor. Belirti görenler evde kalmalı, risk gruplarından uzak durmalı ve uygun maske kullanmalı. Nefes darlığı, göğüs ağrısı ve bilinç değişikliğinde sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
Kaynak: Karar
