Nil'de sular yükseliyor: Etiyopya'nın baraj hamleleri Mısır'ı alarma geçirdi
Etiyopya'nın Nil üzerindeki devasa baraj projesindeki yeni adımları, Mısır'da büyük bir endişeye yol açtı. Hayat damarı sayılan nehir üzerindeki kontrol krizi iki ülkeyi yeniden karşı karşıya getirdi.
Doğu Afrika'nın en büyük nehri olan Nil, yüzyıllardır Mısır için yaşamın kaynağı olarak kabul ediliyor. Ancak Etiyopya'nın nehrin mavi kolu üzerinde inşa ettiği Büyük Rönesans Barajı (GERD), bölgedeki su güçleri dengesini köklü biçimde değiştirme potansiyeli taşıyor. Addis Ababa yönetiminin barajla ilgili yeni hamleleri, Kahire'de sert tepkilere neden oldu.
Mısır'dan 'kırmızı çizgi' uyarısı
Mısır hükümeti, Nil sularının paylaşımı konusunu ulusal güvenliğin kırmızı çizgisi olarak nitelendirmeye devam ediyor. Kahire, Etiyopya'nın barajı tek taraflı olarak doldurmaya ve işletmeye yönelik adımlarının bölgesel istikrarı tehdit ettiğini savunuyor. Yetkililer, Nil'in su akışında yaşanacak olası bir kesintinin tarımdan içme suyuna kadar hayati alanlarda ağır sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunuyor.
Etiyopya: 'Egemenlik hakkımız'
Etiyopya tarafı ise barajın ülkenin kalkınma vizyonunun temel taşı olduğunu belirterek, enerji üretimi ve elektrik ihtiyacının karşılanması açısından projenin alternatifsiz olduğunu vurguluyor. Addis Ababa yönetimi, Mavi Nil üzerindeki su kaynaklarının yaklaşık yüzde 86'sına kaynaklık etmesi nedeniyle doğal bir kullanım hakkına sahip olduğunu savunuyor.
Diplomatik kanallar çözüm arıyor
Üç ülke arasında yıllardır süren müzakereler, Afrika Birliği çatısı altında sürdürülüyor. Ancak taraflar arasında özellikle barajın dolum hızı, su tahliye düzenlemeleri ve olası kuraklık senaryolarına ilişkin mekanizmalar konusunda uzlaşı sağlanamıyor. Son dönemde Mısır ve Sudan'ın ortak çıkarlarını savunan açıklamaları, Etiyopya'ya karşı diplomatik baskının artabileceğine işaret ediyor.
Bölgesel etkileri büyüyor
Uzmanlar, barajın tam kapasiteyle faaliyete geçmesi halinde Mısır'ın yıllık 55 milyar metreküp olan Nil suyu payında önemli kayıplar yaşanabileceğini öne sürüyor. Sudan ise kendi tarım ve enerji hedefleri nedeniyle süreçten en karmaşık etkilenen ülke konumunda bulunuyor. Bölgesel güç dengeleri açısından bakıldığında, Nil üzerindeki bu gerilim Afrika'nın en stratejik su politikası tartışması olarak gösteriliyor.
