NASA'nın evrendeki güçlü gama ışını patlamalarını izlemek üzere tasarladığı Swift Uzay Teleskobu, 21 yılı aşkın süren görevinin sonuna yaklaştı. Yörüngesi iyice alçalan uzay aracının önümüzdeki haftalarda Dünya atmosferine girerek yanıp kül olması bekleniyor.
Teleskop 20 Kasım 2004'te fırlatıldı ve başlangıçta yalnızca iki yıllık bir görev için inşa edildi. Beklenenden daha dayanıklı çıkan araç, uzaydaki ani patlamaları saniyeler ya da dakikalar içinde yakalayabilme yeteneğiyle astronomi gözlemlerine katkı sağladı.
Swift görev süresince 2.000'den fazla gama ışını patlaması gözlemledi ve 1.400'den fazla süpernova patlamasını inceledi. Kara deliklerin yuttuğu yıldızlar, aktif galaksiler, asteroitler ve kuyruklu yıldızlar da teleskopun gözlem kapsamında yer aldı. 2022'de BOAT olarak adlandırılan tarihi kozmik patlama da Swift tarafından tespit edildi.
Güneş'teki patlamalar Dünya atmosferini ısıtıp genişleterek alçak yörüngedeki teleskop üzerindeki sürtünmeyi artırdı. Bu durum uzay aracının irtifasını düşürdü. NASA, yörüngesi bilimsel hedefler için uygun olmayan seviyeye inen teleskobun operasyonlarını 23 Ekim'de durdurdu; son gözlem 20 Ekim'de, yaklaşık 275 kilometre yükseklikte yapıldı.
Uzay aracını kurtarmak için NASA, Katalyst Space Technologies ile birlikte LINK adlı robotik bir araç geliştirdi. LINK'in 3 Temmuz 2026'da fırlatılmasının ardından yön kontrol mekanizmasındaki teknik arıza nedeniyle Swift'e ulaşılamadı. NASA, kurtarma planından Ağustos ayında vazgeçti.
Kaynak: Sözcü
