Selfie çekmek, bireyin hayatın içindeki yerini belgelemesinden çok kendisini başkalarına göstermesi hâline gelebiliyor. Sokaklarda, taşıtlarda, altgeçitlerde ve gündelik hayatın çeşitli mekânlarında görüntüye dönüşen yüzler, görünürlüğün öznel yaşam üzerindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
Bu alışkanlık yaşamın kendisini anlamayı, kendi dışında görünüşünü izlemeyi veya hayatın ne kadar çekilmeye değer olduğunu kanıtlamayı da içerebiliyor. Fotoğraf düzenleme araçları görüntüyü değiştirirken, gerçek yaşamla bu görüntü arasındaki mesafe de büyüyor. Böylece paylaşılan anlar, kişinin kendisine dair kurduğu izlenimin parçası hâline geliyor.
Ötekini Kovmak adlı eserinde Byung-Chul Han, selfie bağımlılığını öz sevgiyle ilişkisiz buluyor. Ona göre bu eğilim, yalnızlığın ve narsist benliğin içsel boşluğu doldurma girişiminden doğuyor. Görüntü, geçici olsa da kendilik boşluğunu örtme işlevi görüyor.
Fotoğrafçıların çektiği selfie'ler de öznel görüntülerin tersine çevrilmiş hâli olarak yorumlanabiliyor. Bir fotoğrafçı, müşterisinin fotoğrafının kendisine benzediğini kabul etmediğini ve bu uyumsuzluğu kendisinden vazgeçerek çözdüğünü belirtiyor.
Han'ın değerlendirmesine göre selfie'ler, güvensizleşmiş benliğin düzgün ve pürüzsüz yüzeyleri niteliğinde. Bu yüzeyler ters yönde incelendiğinde ise acı çeken ve yaralı bir benliğin izleri açığa çıkıyor. Başka bir deyişle görüntünün ön yüzü kadar arka yüzü de bireyin durumuna dair bilgi taşıyor.
Bu yaklaşım, selfie çekme eylemini yalnızca görsel bir tercih olmaktan çıkarıp özneyi kendisiyle yüzleşme biçimi hâline getiriyor. Görüntüye dönüşen yaşam, bireyin başkalarına nasıl göründüğünün yanı sıra kendisini nasıl kurduğunu da eleştirebilir. Ancak görünüşün bu kadar belirleyici hâle gelmesi, gerçek yaşamın yerini alma riski taşıyor.
Kaynak: Yeni Şafak
