Televizyon yarışmaları, sosyal medya ve Michelin yıldızları gençleri gastronomi eğitimine yönlendirirken sektörün görünmeyen yüzünde düşük ücret, uzun çalışma saatleri, taşeronlaşma ve meslek hastalıkları artıyor. Binlerce kişiye yemek üreten mutfaklarda çalışan aşçılar, ödüllü restoranların oluşturduğu görkemli imajın arkasında yoğun ve riskli koşullarla mücadele ediyor.
DİSK/Gıda-İş Genel Başkanı Olcay Ozak, stajyerlerin denetim ve koruma mekanizmalarından yoksun kalmasının sorunları ağırlaştırdığını, gençlerin ücret, çalışma süresi, mobbing ve tacizle karşılaştığını belirtti. TBMM lokantasındaki stajyerlere yönelik dava kapsamında 4’ü tutuklu 5 sanık hakkında 16 yıl 6 aya kadar hapis cezası istenmiş, mahkeme tutuklu sanıkların tahliyesine karar vermişti.
Dev Turizm-İş Genel Başkanı Turgay Özdemir, büyük otellerde çalışma alanlarının ve dinlenme imkânlarının yetersizliğini, işçi sağlığının öncelenmediğini ifade etti. Catering sektöründeki aşçı Başaran, mutfakları inşaat şantiyesine benzettiğini, binlerce kişilik üretimde taşıma, yükleme ve ağır kazan kaldırma işlerinin de aşçılara yüklendiğini anlattı.
Uzun süre ayakta kalma, ağır yük taşıma ve tekrarlanan hareketler bel fıtığı ile sinir sıkışması gibi rahatsızlıklara yol açıyor. Yetersiz havalandırma, sıcaklık ve kızartma yağlarından çıkan duman solunum sorunlarını artırıyor. Ucuz ekipman tercihi de çalışma güvenliğini zorlaştırıyor.
Ücretler sektöre ve istihdam biçimine göre değişiyor. Taşeron çalışanlarının aynı işi daha düşük ücretle yerine getirdiğini belirten Ozak, bazı aşçıbaşlarının 100-150 bin lira arasında kazandığını, işsiz bırakılan aşçıların ise 40-50 bin lira bandında ücret aldığını söyledi. Personel eksikliği gece vardiyalarında çalışanların yükünü daha da artırıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının temmuz 2026 verilerine göre gıda sanayi iş kolunda 788 bin 397 işçinin 97 bin 802’si sendikalı, 690 bin 595’i sendikasız. İş kolundaki sendikalaşma oranı yüzde 12.41; faaliyet gösteren dokuz sendikadan yalnızca üçü yüzde 1’lik iş kolu barajını aşıyor.
Kaynak: Evrensel
