Avrupa Merkez Bankası'nın euroya küresel erişimi genişletmek amacıyla kapsamını artırdığı EUREP mekanizması, son altı ayda 30'dan fazla merkez bankasının ilgisini çekti. ECB Yönetim Kurulu Üyesi Philip Lane, sisteme kabul edilen ilk yabancı merkez bankalarının katılım işlemlerinin ekim ayı başında tamamlandığını bildirdi. İlgi gösteren kurumların isimleri ile ülkelere göre dağılımı açıklanmadı.

Genişletilmiş EUREP, Euro Bölgesi dışındaki uygun merkez bankalarına belirli teminatlar karşılığında kısa vadeli euro likiditesi sağlıyor. Her bir merkez bankası için 50 milyar euroya kadar finansman limiti tanımlanabiliyor. Bu tutar ortak bir fon değil, tek bir kurumun erişebileceği azami finansman miktarını ifade ediyor.

Finansman için euro cinsinden yüksek kaliteli menkul kıymetler teminat olarak gösteriliyor. İşlem vadesi bir gün ile bir hafta arasında değişebiliyor ve gerektiğinde yenilenebiliyor. Maliyet, ECB'nin temel refinansman faizine eklenen marjla belirleniyor. Mekanizma, esas olarak piyasaların yeterli likidite sağlayamadığı finansal stres dönemleri için tasarlanmış durumda.

Sistemin Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda merkez bankaları aracılığıyla işletilmesi, koordinasyonun ise ECB tarafından yürütülmesi planlanıyor. Operasyonel ayrıntıların tamamlanmasıyla finansman kullanımının 2026'nın son çeyreğinde başlaması öngörülüyor. Lane, açıklanan ilginin bütün merkez bankalarının kabul edildiği veya euro cinsinden borçlanmaya başladığı anlamına gelmediğini belirtti.

ECB'ye göre uygun teminat karşılığında hızlı euro likiditesi sağlanması, rezerv yöneticilerinin euro tahvillerine daha fazla yer ayırmasını destekleyebilir. Bu durum daha düşük işlem hacmine sahip ülkelerin tahvilleri ile Avrupa Birliği'nin ortak borçlanma araçları için de geçerli olabilir. Tahvil talebinin ne ölçüde artacağı ise kesin değil; risk tercihleri, faiz farkları, rezerv bileşimleri ve piyasa koşulları yatırım kararlarında belirleyici olmayı sürdürecek.

21 Ekim tarihli açıklamada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın EUREP'e başvurduğuna veya kabul edildiğine ilişkin bilgi bulunmuyor. Döviz takası anlaşmalarından farklı olarak EUREP, kurumların kendi para birimlerini karşılıklı değiştirmesine değil uygun euro menkul kıymetlerini teminat göstermesine dayanıyor. ECB, bu mekanizmanın uluslararası sözleşme ve ödemelerde euro kullanımını zaman içinde teşvik edebileceğini, ancak doların rezervler ve finansmandaki ağırlığının kısa sürede değişmeyeceğini belirtiyor.

Kaynak: Sözcü