Afrika ve Asya'daki kurak sahalarda kum fırtınalarına karşı yabancı kökenli ağaç ve çalı türleri dikildi. Hızlı büyüyerek toprağa tutunan bu bitkilerle çölün ilerleyişini durdurmak, bölgelere yeşil kuşaklar oluşturmak hedeflendi. Ancak yeşillendirme çalışması, bölgelerin yer altı su rezervlerini tüketerek çevre krizine yol açtı.
Projede seçilen bitkiler, kısa sürede gelişen kök sistemleri sayesinde kurak zemine uyum sağladı. Yüzeydeki kum hareketlerini önleme amacıyla kullanılan türler, bölgede doğal dengeyi bozan kontrolsüz bir yayılım gösterdi. Böylece çölleşmeyi durdurma girişimi, su kaynaklarının azalması ve doğal bitki örtüsünün zarar görmesiyle sonuçlandı.
Yabancı bitkilerin gelişmiş kökleri toprağın onlarca metre derinliğine kadar indi. Bu yapılar, kurak coğrafyalarda tatlı suyun temel kaynağı olan taban suyunu doğrudan çekti. Yıllık yağış miktarının çok üzerinde su tüketilmesi, hidrolojik dengenin çökmesine ve taban suyu seviyesinin telafisi çok zor olan kritik sınırların altına inmesine yol açtı.
Yer altı suyunun hızla azalması, sığ kök yapısına sahip yerel bitki örtüsünün kurumasına ve yok olmasına neden oldu. Suya ulaşamayan doğal bitkiler bölgenin kuraklığa ve çölleşmeye karşı direncini azalttı. Ortaya çıkan yeşil görünüm, yeraltındaki su kaynaklarının tükenmesini ve doğal denganın bozulmasını gizleyemedi.
Kurak alanlarda tarım ve hayvancılıkla geçinen köylülerin içme suyu sağladığı kuyular da dip seviyeye indi ve işlevsiz kaldı. Bölgedeki günlük su ihtiyacının karşılanması güçleşti. Köy kuyularının susuz bırakılması, yerel bitki örtüsünün kaybıyla birlikte su kıtlığının günlük hayata etkisini artırdı.
Sonuçta kum fırtınalarına karşı uygulanan yeşillendirme modeli, yer altı su kaynaklarının sıfırlanmasına yol açtı. Projenin çölleşmeyi önleme amacına ulaşamaması, bölgeleri daha ağır bir kuraklık ve su kıtlığı tehdidiyle karşı karşıya bıraktı. Kaynaklarda, bu tür projelerde hızla büyüyen yabancı bitkilerin seçilmesinin taban suyu üzerindeki baskısı gözden geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
Kaynak: Sözcü
