Böbrekler, vücuttaki sıvı ve mineral dengesini koruma ile atık maddeleri uzaklaştırma görevlerini üstlenir. Diyabet, yüksek tansiyon ve çeşitli böbrek hastalıkları nedeniyle bu organların işlev kapasitesi zamanla azalabilir. İleri evre böbrek yetmezliğinde diyaliz veya organ nakli gerekebilir.
Böbrek nakli, genellikle son dönem kronik böbrek yetmezliği bulunan hastalarda değerlendirilir. Böbrek yetmezliği olan her hasta doğrudan nakil adayı değildir. Genel sağlık durumu, kalp ve damar sağlığı, eşlik eden hastalıklar ve cerrahiye uygunluk birlikte incelenir.
Nakil öncesinde diyaliz tedavisine başlanması zorunlu değildir. Gerekli tıbbi değerlendirmeler tamamlanan uygun hastalarda diyaliz öncesi böbrek nakli gerçekleştirilebilir. Diyaliz tedavisi alan hastaların da nakil açısından uygunluğu zamanında belirlenmeli ve gerekli hazırlıklar yapılmalıdır.
Uygun kişiler hayattayken bir böbreklerini bağışlayabilir. Beyin ölümü gerçekleşmiş ve organları bağışlanmış kişilerden de nakil yapılabilir. Bağışçının böbrek işlevleri, genel sağlık durumu ve diğer tıbbi özellikleri ayrıntılı biçimde değerlendirilir.
Nakilden sonra düzenli tıbbi takip gerekir. Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar hekim önerisi dışında bırakılmamalı, enfeksiyon belirtilerine dikkat edilmeli ve kan tetkikleri ile kontroller aksatılmamalıdır. Günlük yaşama dönüş, hastanın sağlık durumuna ve iyileşme sürecine göre değişebilir.
Sağlık Bakanlığı'nın 2026 yılı Organ Bağışı Haftası verilerine göre Türkiye'de organ nakli bekleyen 30 bin 675 hastanın 26 bin 141'i böbrek nakli bekleyen kişilerdir. İleri evre böbrek yetmezliği bulunan hastaların nakil merkezine başvurarak değerlendirme sürecini başlatması önem taşır.
Kaynak: CNN Türk
