Edurne Portela’nın 2022 Bask Edebiyat Ödülü’nü kazanan romanı Göz Yummak, Çağla Soykan çevirisiyle Sel Yayıncılık tarafından yayımlandı. Roman, sisli bir dağ kasabasında geçmişten bugüne uzanan şiddeti, kolektif sessizliği ve yüzleşme ihtimalini ele alıyor.

Herkesin neredeyse her şeyi bildiği, ancak konuşmanın ve yüzleşmenin ortak bir suskunlukla engellendiği kasaba anlatının merkezinde. Portela, yıllar boyunca biriken sırların ve şiddetin izini sürüyor. İspanyolca özgün adı Los ojos cerrados olan eser, Bask Hükümeti’nin verdiği 2022 Euskadi Edebiyat Ödülleri’nde İspanyolca edebiyat kategorisinin kazananı oldu.

Sel Yayıncılık tarafından yayımlanan 120 sayfalık romanın Türkçe çevirisini Çağla Soykan yaptı. Hikâyenin merkezinde, engebeli dağların arasında ve Pueblo Chico adıyla anılan bir kasaba bulunuyor. Sis ve karla çevrili bu yerde hayvanlar kayboluyor, insanlar ortadan yok oluyor ve geçmişe yayılan şiddet gündelik hayatın içine yerleşiyor.

Kasabada yaşayan yaşlı Pedro, yıllardır süren şiddetin çevresinde biriken sırların taşıyıcısı. Ariadna’nın kasabaya gelişiyle birlikte geçmişin üzerindeki örtü aralanmaya başlıyor. Pedro, geliş nedeni belirsiz olan Ariadna’yı izlerken genç kadının da kasabanın susturulmuş tarihiyle bağı olduğu ortaya çıkıyor. Roman, Pedro ile Ariadna’nın hikâyelerini kesiştirerek geçmişin bugünü nasıl biçimlendirdiğini gösteriyor.

Portela, şiddetin karakterlerin yaşamlarında açtığı yaraları ele alırken suskunluğun sürdürdüğü düzenin karşısında yüzleşmenin ve dayanışmanın imkânlarını da araştırıyor. Sessizlik, yalnızca konuşmamak değil; korku, utanç ve sırların çevresinde kurulan toplumsal ilişkilerin parçası olarak ortaya çıkıyor. 2016’da yayımlanan El eco de los disparos: Cultura y memoria de la violencia en Euskadi adlı denemesi, kültürün Bask Bölgesi’ndeki şiddet geçmişiyle yüzleşmedeki rolünü inceliyor. 1974’te Santurtzi’de doğan Portela, İspanyol edebiyatı alanında doktora yaptı ve 2015’e kadar ABD’deki Lehigh Üniversitesinde öğretim üyesi olarak çalıştı. İlk romanı Mejor la ausencia 2017’de, Formas de estar lejos ise 2019’da yayımlandı.

Kaynak: Evrensel