Bayburt Kalesi, 150 bin metrekarelik yerleşim alanıyla dikkat çekici bir yapıdır. Sur duvarları üç kilometre uzunluğunda ve yüksekliği 30 metreyi bulmaktadır. Kadenin ne zaman ve hangi kişiler tarafından inşa edildiği bilinmemektedir. Bulunan tabletler, Urartular’ın Milattan Önce 900 - 600 yılları arasında bölgede yaklaşık 300 yıl egemenlik sürdürdüğünü ortaya koymaktadır.

Kale, İpek Yolu güzergâhındaki stratejik konumu nedeniyle farklı dönemlerde güvenilir bir üs olarak kullanılmıştır. Surları bulunan renkli çiniler, Osmanlı döneminde yapıya Çinimaçin Kalesi adının verilmesine yol açmıştı. Ancak süslemeler zaman içinde kaybolmuştur. Yenileme çalışması, 2017 yılında Bayburt Valiliği koordinasyonunda İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Bayburt Müze Müdürlüğü tarafından başlatılmıştır.

Çinilerin yeniden üretimi, kalan 10 santimetrekarelik kırık bir örnekten yola çıkılarak gerçekleştirilmiştir. Antik kaynaklar, çini yuvaları, kazılarda elde edilen seramik parçaları ve sur yüzeyindeki örnek incelenmiştir. Renk, boyut ve desenlerin belirlenmesinin ardından aslına uygun çiniler üretilerek yerlerine yerleştirilmiştir. Çalışmalar yaklaşık iki yıl sürmüştür.

Çinilerin üretiminde İznik tercih edilmiştir. Türk İslam medeniyetine ait ince detayları taşıyan süslemelerde ilahi ve sonsuz aşk temaları, İslamiyet öncesi Türk kültürüyle harmanlanmıştır. Allah, Sonsuzluk, Haşhaş, Kuş Palmet ve Gökyüzü Hayat motifleri bulunan çiniler, sıfırın altında 40 ila 50 derece arasında bozulmayacak özellikte hazırlanmıştır.

Bayburt Müzesi Müdürü Adem Bedir, güneydoğu ve güneybatı kanadındaki surlarda çinilere rastlandığını belirtmiştir. Çinilerin neden yerleştirildiğine ilişkin iki rivayet bulunduğunu aktaran Bedir, ilk görüşün kaleyi yaparken Selçuklu gösterişini yansıtmak amacıyla çinilerin kullanıldığı yönünde olduğunu söylemiştir.

İkinci rivayete göre çiniler, kalenin topografik yapısı nedeniyle savunmaya daha zayıf olan güney tarafına yerleştirilmiştir. Bu görüş, savaş sırasında aşağıdan atılan okların çinilerin parlak yüzeyi nedeniyle dikkat çekerek hedeflerin vurulmasını engellemesiyle ilgilidir. Bedir, kalenin yapısı açısından ilk rivayetin daha uygun olduğunu belirtmiştir.

Kaynak: Hürriyet