Brezilya'nın kuzeydoğusunda bulunan 115 milyon yıllık dinozor fosili, kanın oksijen taşımasında görev yapan hemoglobinin yapısına ilişkin önemli bulgular ortaya çıkardı. Avustralya'daki Curtin Üniversitesi öncülüğünde yürütülen uluslararası araştırmanın sonuçları 2 Kasım'da Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı.
İncelenen kemikler Aratasaurus museunacionali türüne ait. Dinozorun kemikleri 2008 yılında bir madende bulundu. Bilim insanları, hayvanın öldüğü sırada yaklaşık 4 yaşında, 34 kilogram ağırlığında ve 3,1 metre uzunluğunda olduğunu tahmin ediyor.
Araştırmacılar, hayvanın bacak kemiğindeki damar kanallarında bulunan hücre benzeri yapıları değerlendirdi. Mikroskop görüntüleme ve kütle spektrometrisi analizleriyle bu yapılarda hemoglobinin yapısında bulunan hem molekülüne ait kimyasal izler belirlendi. Bulunan yapılar mineralleşmiş kırmızı kan hücreleriyle ilişkilendirildi.
Dinozorun ölümünün ardından hızla gömülmesi ve kemiklerinin mineralleşmesi, söz konusu moleküler izlerin uzun süre korunmasını sağlamış olabilir. Yaşamının devam ettiği düşük oksijenli ve mikroorganizmalar bakımından zengin ortamda gerçekleşen bu süreç, biyolojik yapılara ait izlerin milyonlarca yıl varlığını sürdürebilmesine olanak tanımış olabilir.
Bununla birlikte, hücre benzeri yapıların kesin olarak kırmızı kan hücreleri olup olmadığı konusunda bilim insanları arasında görüş ayrılığı bulunuyor. Çalışmaya katılmayan bazı uzmanlar, kimyasal sonuçların önemine dikkat çekerken yapıların biçim ve boyutlarının tek başına yeterli kanıt oluşturmayabileceğini belirtti.
Araştırma, fosillerde yalnızca kemiklerin değil canlıların biyolojik işleyişine ilişkin moleküler izlerin de korunabileceğini gösterdi. Bulguların, biyolojik moleküllerin hangi koşullarda uzun süre saklandığını anlamak için yeni incelemelere zemin hazırlaması bekleniyor.
Kaynak: Evrensel
